Thời xưa “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” được xem là việc của bọn ông, vì vậy mà cảnh đèn sách đi thi của các sĩ tử thì hay chỉ có nam giới, không hề có bóng thiếu nữ nhi nào. Bởi vì thế nếu gồm bậc nàng nhi nào tinh thông Tứ thư Ngũ kinh, bao gồm chí dùi mài tởm sử thì chỉ bao gồm nước đóng giả nam new có cơ hội lọt vào trường thi. Lịch sử vẻ vang Việt nam giới cũng đã có lần có một bậc nhi cô bé phải giả trang thành nam nhằm thi tài, kết quả đã thừa qua tất cả các sĩ tửkhác, biến trạng nguyên đứng đầu khoa thi.

Bạn đang xem: Nữ trạng nguyên duy nhất trong lịch sử việt nam

*
Nữ trạng nguyên tuyệt nhất của nước Việt (Ảnh qua phunuvietnam.vn)

Nữ trạng nguyên tuyệt nhất sử Việt

Trong dân gian còn lưu giữ truyền mẩu truyện rằng, thuởnhỏ, khi bị một cậu ấm trong vùng mang đến chọc ghẹo, bà đã có tác dụng hai câu thơ như sau:

Xá bỏ ra vàng đá láo hàoThoảng lấy cánh phượng bay cao thạch thành.

Năm 10 tuổi, Nguyễn Thị Duệ đã nổi tiếng là vừa vặn người, lại đẹp nết, khiến cho nhiều mái ấm gia đình quyền quý đến xin cưới hỏi, nhưng gia đình bà hầu như không ưng thuận.

Theo sách “Đại Nam độc nhất vô nhị thống chí” thì “bà tối ưu hơn người, học rộng tuyệt chữ, rộng 10 tuổi trả trai, theo thầy học tập”.

Cuối thế kỷ 16 đầu thế kỷ 17, trận đánh Trịnh – Mạc nổ ra. Năm 1592, Trịnh Tùng đưa quân tiến hạ gục Hồng, nam giới Sách, khiếp Môn, đó là gần với quê nhà của Nguyễn Thị Duệ. Trận này Mạc Mậu thích hợp thất cố gắng và bị bắt, vùng đất thành phố hải dương bị cuộc chiến tranh tàn phá, đa số người chết. Để tìm đường sống, đa số người dân trong vùng theo chân bên Mạc chạy lên cao Bằng, gia đình Nguyễn Thị Duệ cũng nằm trong những đó.

Tại Cao Bằng, bà tìm kiếm học tín đồ thầy họ Cao. Khi bên Mạc mở khoa thi năm 1594, mặc dù có phần sa sút so với trước kia tuy thế vẫn có nhiều sĩ tử những nơi đk tham gia. Nguyễn Thị Duệ cùng người thầy của mình cũng đăng ký.


Trạng nguyên vinh quy bái tổ.(Ảnh qua kienthuc.net.vn)

Nguyễn Thị Duệ năm ấy 20 tuổi, cải trangnam nhi mang tên là Nguyễn Du, quá vào trường thi. Kết quả bất ngờ là bà sẽ đứng đầu cuộc thi này, còn thầy của bà đứng số hai. Sau cuộc thi, người thầy cảm rượu cồn nói với bà rằng: “Màu xanh từ màu lam mà lại ra, ấy vậy mà lại đẹp rộng màu lam”.

Hiền tài khiến vua chúa triều nào thì cũng mến phục

Đến buổi yến tiệc giành riêng cho các sĩ tử, nhiều ánh mắt đổ về bạn đỗ đầu với việc ngưỡng mộ. Vua Mạc Kính Cung thấy chàng trai đỗ đầu này dáng tín đồ mảnh mai, nét mặt thanh tú, bèn tìm biện pháp dò hỏi mà hiểu rõ mọi chuyện của Nguyễn Thị Duệ. Mặc dù vậy khi biết thân nuốm thật sự của bà, vua Mạc không trách cứ hơn nữa khen ngợi.


Vua tìm bí quyết dò hỏi, biết được thân nạm thật sự của bà. (Ảnh: Trí Thức VN)

Nguyễn Thị Duệ được mời vào cung để làm thầy dạy cho những phi tần của vua, ban hiệu là “Lễ nghi cố gắng vấn”, rồi sau đó được tuyển làm Tinh phi. Vì vậy người đời quen điện thoại tư vấn bà là “bà chúa Sao”.

Năm 1625, quân Trịnh tiến đánh Cao bằng diệt công ty Mạc, Nguyễn Thị Duệ nên chạy vào ẩn náu trong rừng tuy thế bị quân Trịnh thay đổi theo bắt được. Tướng đơn vị Trịnh là Nguyễn Quý Nhạ vốn cùng quê cùng với bà, từ lâu đã nghe khét tiếng của bà, bèn thảo một tờ biểu mang đến chúa Trịnh xem xét.

Chúa Trịnh Tráng sau khoản thời gian tìm hiểu, biết bà là fan có tri thức bèn giao đến bà giảng dạy cho các phi tần ở tủ chúa, cung vua.

Với học tập vấn uyên thâm, Nguyễn Thị Duệ sống trong cung dạy dỗ lễ nghĩa, văn thơ. Tại phủ chúa mỗi khi được hỏi han, bà hầu như viện dẫn khiếp sử cùng các tích cổ nhằm khéo khuyên nhủ chúa nghe theo lời răn dạy của những bậc Thánh hiền, đem dân làm gốc.

Thời gian này Nguyễn Thị Duệ đạt được mối giao hiếu thâm tình với bà xã Trịnh Thị Ngọc (vợ vua Lê Thần Tông). Hai bà hằng ngày cùng lễ chùa, vãn cảnh. Nhờ những cuộc bàn thảo với sư sãi cũng như giao tiếp bên ngoài mà bà biết thêm thực trạng đất nước tương tự như sự cơ cực lầm than của bạn dân, để khi cần có thể báo cáo giúp triều đình giành được các cơ chế hợp lòng dân.

Xem thêm: Top 9 Những Hình Ảnh Cười Vỡ Bụng 2022, Hình Ảnh Vui Cười Vỡ Bụng Những Bức Buồn

Có công mập trong nền giáo dục và đào tạo nước nhà

Cả vua Lê và chúa Trịnh mọi coi trọng bà, phong bà là Nghi Ái Quan, cho phép bà được chấm các bài thi Hội, thi Đình. Nhiều câu chuyện về bà được giữ truyền trong dân gian.

Năm Đức Long trang bị 3 thời vua Lê Thần Tông (1631), bà làm cho giám khảo kỳ thi tiến sỹ được tổ chức triển khai ở xã Mao Điền, Hải Dương, có tương đối nhiều sĩ tử dự thi.



Khi chấm bài, các quan giám khảo thấy có một quyển làm cho 4 mục khôn xiết tốt, tuy vậy lại bỏ lỡ không làm cho 8 mục. Cơ mà vì bài làm rất tốt nên những quan ko nỡ đánh trượt, bèn trình lên mang đến Chúa xem. Chúa phát âm thấy rất trung ương đắc cơ mà còn vài chỗ chưa hiểu cần hỏi Nguyễn Thị Duệ. Bà liền giải nghĩa theo điển tích, nói ra ngụ ý sâu xa, khiến cho Chúa cùng những quan đề xuất khâm phục từ đầu đến chân làm lẫn người diễn giải.

Bà còn bình rằng: “Bài văn làm được 4 câu mà lại hay còn hơn làm hết 12 câu nhưng mà không hay, triều đình cần bạn thực tài chứ không đề xuất kẻ nịnh bợ”. Núm là những quan cùng chấp nhận chấm cho tất cả những người làm bài đậu ts khoa thi năm đó. Đến lúc tra ra new biết cử tử làm bài xích thi sẽ là Nguyễn Minh Triết, em chúng ta của bà.


Một tú tài đang làm bài xích thi trong ngày thi hương thơm thời xưa. (Ảnh từ bỏ ngheandost.gov.vn)

Nhằm khuyến khích câu hỏi học tập khắp nơi để sở hữu được nhân hậu tài mang đến đất nước, Nguyễn Thị Duệ vẫn gửi đề thi cho từng địa phương, rồi triệu tập bài lại nhằm chấm.

Theo văn bia và một số trong những tài liệu, hàng tháng 2 kỳ, bà mang lại họp những sĩ tử sản phẩm huyện lại cho đề văn bởi bà đặt, bài làm chấm dứt giao hội “Tư Văn Chí Linh” nhằm nộp lại cho bà. Đúng hạn bà trả bài, mang đến đăng tên, điểm bên trên văn chỉ. Cách thức này của bà giúp bạn ở đều làng quê xa cũng có tinh thần hiếu học, không ít người dân nhờ bà rèn dũa mà thi đỗ, một số người đỗ đại khoa.

Nguyễn Thị Duệ cũng xin triều đình lấy nhiều mẫu ruộng giỏi cho canh tác rước hoa lợi, số chi phí thu được dùng làm thưởng cho đều ai gồm thành tích giỏi trong học tập tập.

Tưởng nhớ

Tình hình non sông bấy giờ khiến cho bà trăn trở. Không còn cuộc nội chiến Trịnh – Mạc rồi mang đến Trịnh – Nguyễn khiến nước nhà rối ren, bạn dân Bắc Hà đói khổ. Càng suy nghĩ càng thêm chán phải Nguyễn Thị Duệ đưa ra quyết định xin rời ra khỏi cung để về quê.

Vua Lê và chúa Trịnh không khuyên được cần đành nhằm bà về quê. Bà dựng am để có nơi gọi sách cùng bảo ban các sĩ tử vào làng. Vua Lê giao đến bà số thuế thường niên của tổng Kiệt Đặc để triển khai bổng lộc an tận hưởng tuổi già, cơ mà bà chỉ lấy một ít nhằm dùng, còn lại chi tiêu vào việc hoạt động công ích và trợ giúp bạn nghèo.

Bà mất năm 1654, thọ 80 tuổi. ở bên cạnh bia mộ của bà gồm một ngôi tháp tên là “Tinh phi cổ pháp” khắc mười chữ thời xưa “Lễ sư sinh thông tuệ. Tốt nhất kính chiếu tam vương” nghĩa là người thầy dạy dỗ lễ này sinh tiền thông tuệ, những vua chúa đều mến phục bà.


Lăng mộ bà Nguyễn Thị Duệ ở Hải Dương. (Ảnh: VNC Garden)

Tại văn miếu ở Mao Điền, Hải Dương, có thờ 600 vị tiến sĩ, trong các số ấy có 8 vị đại khoa của thức giấc Hải Dương. Bà Nguyễn Thị Duệ nằm trong những 8 vị đại khoa này.

Văn Miếu sinh sống Mao Điền chỉ đứng sau quốc tử giám Quốc Tử Giám bởi vì nó đã bao gồm 500 năm tồn tại. Tại chính giữa Văn Miếu Mao Điền cúng Khổng Tử, kế tiếp lần lượt hai bên là Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phạm Sư Mạnh, Vũ Hữu, Tuệ Tĩnh, Nguyễn Thị Duệ. Đặc biệt bà Nguyễn Thị Duệ là cô gái trạng nguyên tốt nhất của nước Việt.


Văn miếu Mao Điền Hải Dương- nơi Nguyễn Thị Duệ được thờ thuộc Khổng Tử cùng bảy vị Đại khoa khét tiếng của Việt Nam. (Ảnh tự quehuongonline.vn)

Vào tháng 2 âm định kỳ hàng năm, tiệc tùng lớn sẽ diễn ra ở văn miếu Mao Điền để người việt nam tham quan những di tích, ôn lại truyền thống lịch sử hiếu học của những bậc thánh thiện tài nước Việt thuở xưa.