Đền nhị Bà Trưng còn được gọi là đền Hạ Lôi, thuộc làng Hạ Lôi, xã Mê Linh, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội. Đền thờ nhị vị liệt thiếu phụ - anh hùng dân tộc là Trưng Trắc cùng Trưng Nhị - những người dân lãnh đạo cuộc khởi nghĩa tiến công đổ giai cấp của công ty Đông Hán vào năm 40 - 43 (sau Công nguyên), giành lại nền độc lập, tự công ty dân tộc.

Bạn đang xem: Di tích lịch sử ở quận hai bà trưng


*

Nằm trên một khu đất cao, rộng, nhìn ra đê sông Hồng, với diện tích 129.824.0m2, thường gồm những hạng mục: cổng đền, đơn vị khách, nghi môn ngoại, nghi môn nội, gác trống, gác chuông, nhà tả - hữu mạc, đền thờ hai Bà Trưng, thường thờ cha - thân chủng loại Hai Bà, đền thờ thân phụ, thân mẫu mã ông Thi Sách, đền thờ những nữ tướng tá triều hai Bà Trưng, đền rồng thờ các nam tướng mạo triều hai Bà Trưng, công ty bia lưu giữ niệm hộp thư bí mật của bằng hữu Trường Chinh, hồ phân phối nguyệt, hồ mắt voi, suối vòi voi, hồ nước tắm voi, thành cổ Mê Linh...

- Cổng đền:được xây 2 tầng, tầng dưới chế tạo ra 3 cửa vòm cuốn, tầng trên xây kiểu ông xã diêm, cùng với 2 tầng 8 mái. Bờ nóc đắp hình đôi rồng chầu phương diện trời, phần ở cổ diêm trang trí hoa lá 4 cánh, những góc đao đắp hình lá hỏa, góc cột đắp hoa lá cúc dây, thân cột hoa lá lá.

- nhà khách:gồm 7 gian, xây thứ hạng tường hồi bịt đốc.

- Nghi môn ngoại:xây phong cách cột đồng trụ hay còn được gọi là tứ trụ. Đỉnh trụ trang trí tứ phượng theo kiểu lá lật, những ô lồng đèn phía bên dưới trang trí tứ linh. Hệ thống tứ trụ phân cách thành một cổng thiết yếu và nhị cổng phụ.

- Nghi môn nội:gồm một gian, nhị dĩ, cùng với bờ nóc, bờ dải đắp hoa lá chanh, phía hai bên đầu hồi đắp hai đầu rồng, phần khúc nguỷnh đắp hai bé nghê thêm sứ trong tư thế chầu vào nhau, tư góc đao uốn cong, cỗ vì đỡ mái làm kiểu “thượng ông chồng rường, hạ kẻ chuyền”.

- Gác chuông, gác trống:gác trống - gác chiêng đều được làm theo kiểu tứ mái uốn cong, bờ dải đắp hoa lá chanh, phía 2 bên đầu hồi đắp hình hổ phù, tầng trên mở bốn cánh cửa quay về bốn hướng...

- Đền thờ hai Bà Trưng:

+ Tòa chi phí tế bao gồm 7 gian, 2 dĩ, xây theo phong cách tường hồi bịt đốc, bờ nóc đắp loại bờ đinh, nhì đầu đắp hình bé đấu, đầu hai bờ dải đắp hình phượng vũ. Vùng trước tiền tế bao gồm đôi voi đá trong tư thế quỳ chầu vào nhau. Nhì cổng nhỏ dại với mái làm theo kiểu“chồng diêm”, mái uốn nắn cong. Nối nhị cổng nhỏ dại là nhì bức “cánh phong”, phía trước tất cả cột trụ biểu, đỉnh trụ hình trái giành, những ô lồng đèn đắp nổi tứ linh.

+ bên trung tế bao gồm 5 gian, 2 dĩ, xây mẫu mã tường hồi che đốc, bờ nóc đắp bông hoa chanh, tại chính giữa đắp hổ phù, hai mái kiểu ông xã diêm… vùng trước trung tế bao gồm lư hương thơm đá...

+ Nối cùng với gian thân trung tế là hậu cung - một nếp nhà bố gian, một dĩ, được xây dọc, hợp với trung tế tạo nên thành một loài kiến trúc toàn diện và tổng thể dạng chữ Đinh. Bộ khung đỡ mái hậu cung bao gồm bốn bộ vì sở hữu kết cấu “thượng giá chỉ chiêng hạ ck rường,“thượng giá bán chiêng hạ cốn”. Các hàng cột có đường kính 35cm, bên trên cốn nách va hình chữ Thọ, hoa lá.

- Đền thờ thân phụ, thân mẫu mã Hai Bà Trưng:có mặt bằng dạng chữ Đinh, có tiền tế và hậu cung. Tiền tế có nhà 5 gian, xây theo kiểu tường hồi bít đốc, bờ nóc đắp lưỡng long chầu nguyệt, bờ dải hình trạng bờ đinh. Hậu cung gồm một gian, 2 dĩ.

Xem thêm: Khai Mạc Festival Áo Dài Hà Nội 2016, Festival Áo Dài Hà Nội 2016

- Đền bái thân phụ, thân mẫu mã ông Thi Sách:tọa lạc về phía phía trái đền thờ nhì Bà Trưng. Đền quay phía tây Nam, có mặt bằng bản vẽ xây dựng dạng chữ Đinh, gồm tiền tế và hậu cung.

- Đền thờ những Nữ tướng thời hai Bà Trưng:có mặt bằng dạng chữ nhất, gồm 5 gian, xây mẫu mã tường hồi bít đốc. Nhị gian bên trổ cửa ngõ hình chữ Thọ để mang ánh sáng cho di tích. Hệ size đỡ mái có 6 cỗ vì được kết cấu theo dạng“thượng giá bán chiêng, trung kẻ truyền, hạ bẩy hiên, hậu gối tường”.Chính thân ban thờ xây bệ cao bài trí ngai và bài xích vị, phía trước trang trí hương án.

- Đền thờ những tướng nam thời nhị Bà Trưng:quay phía Đông Bắc, có mặt bằng bản vẽ xây dựng dạng chữ Nhất, tất cả 5 gian, tường hồi đậy đốc, với 6 cỗ vì được kết cấu theo dạng“thượng giá chiêng, trung kẻ truyền, hạ bẩy hiên, hậu gối tường”.Chính thân ban thờ xây bệ cao trang trí khám bái và bài vị.

- đơn vị tả/ hữu mạc:là nếp nhà 7 gian, xây đẳng cấp tường hồi che đốc, bờ nóc, bờ dải đắp hình hoa chanh, hệ bởi đỡ mái được kết cấu theo dạng “thượng giá chiêng ông chồng rường, trung kẻ, hạ bẩy”. Vùng trước hiên dãy nhà bên yêu cầu đền tô điểm 8 nhỏ voi, ngựa, sư tử, bên phía trong trưng bày một số trong những di vật khai thác tại thành cổ Mê Linh.

- Thành cổ Mê Linh:hiện vẫn còn dấu lốt thành cổ đắp đất, hình “con rắn uốn mình”, lâu năm 1.750m, với nơi rộng duy nhất là 500m, chỗ hạn hẹp nhất là 200m, đắp bởi đất luyện, dày khoảng chừng 1 ngũ (khoảng 2m), cao 1 trượng (khoảng 4m). Bao xung quanh bờ thành là quách dày 2 ngũ (khoảng 4m), cao 1 trượng (khoảng 4m). Khoảng cách giữa thành cùng quách là con đường “thông cù” rộng lớn 2 ngũ (khoảng 4m). Vì chưng có tuyến đường “thông cù” này mà lại thành có tên là “thành Ống”. Vòng không tính cùng là hào gặm chông tre. Tương truyền, xưa cơ trong thành có cung điện của Trưng Vương, ngoài thành có các trại quân bộ, quân thủy. Bây chừ còn di tích những đồn quân của nàng tướng Lự Nương và nam tướng Bạch Trạch sinh hoạt phía trước đền rồng Hạ Lôi, thuộc xóm Tráng Việt. Đây chính là đất Phấn Lộ, thị trấn Chu Diên, nơi hai bà trưng cho đắp đô thành. Thành cổ đã được khai thác khảo cổ và thu được nhiều hiện vật có mức giá trị.

- mắt voi, vòi vĩnh voi, hồ nước tắm voi, hồ phân phối nguyệt:Tương truyền khu đền này được xây trên mảnh đất có nỗ lực (hình) đầu bé voi nên có các tên thường gọi trên. Khoanh vùng này hiện nay được kè đá, gạch, bao bọc trang trí hoa sen bằng đá tạc xanh tạo cảnh sắc cho quần thể di tích.

Đền hbt hai bà trưng còn là địa điểm lưu giữ những di đồ dùng quý, đa dạng, đa dạng về cả chủng một số loại và cấu tạo từ chất như: gỗ, đá, đồng, sứ, giấy,… trong các số ấy di vật gỗ chiếm phần đa số. Các di vật tất cả niên đại tập trung vào triều Nguyễn như hoành phi, hương án, đại tự, câu đối, khám, kiệu, tượng thờ…được va khắc công phu, tinh xảo, với những đề tài trang trí: dragon mây, hoa lá, văn triện, hổ phù… Đây là đầy đủ tác phẩm nghệ thuật thể hiện tại bàn tay tài hoa, khéo léo và tinh tế và sắc sảo của ông phụ vương ta trong thẩm mỹ và nghệ thuật tạo tác, bội nghịch ánh những mặt của cuộc sống xã hội và các ước vọng về cuộc sống đời thường tốt đẹp nhất hơn.

Đền hbt hai bà trưng là khu vực sinh hoạt văn hóa, vai trung phong linh của dân chúng địa phương, qua đó những giá chỉ trị văn hóa phi trang bị thể đã có được kết tinh và biểu lộ ở tiệc tùng và những trò diễn dân gian. Liên hoan tiệc tùng đền 2 bà trưng được tổ chức hang năm, từ thời điểm ngày 4 mang đến ngày mồng 10 mon Giêng (Âm lịch). Trong đó, thiết yếu hội là ngày mồng 6, tương truyền, đó là ngày 2 bà trưng mở tiệc khao quân, mang lại nên sau đây dân thôn mở hội để lưu niệm sự kiện đó, nhằm ôn lại truyền thống hào hung của các bậc chi phí nhân trong buổi đầu dựng nước và giữ nước. Cứ năm năm một lần, quần chúng trong thôn lại tổ chức triển khai rước kiệu nhị Bà Trưng, kiệu Thành hoàng xóm Hạ Lôi.

Di tích 2 bà trưng chứa đựng các giá trị quan trọng về định kỳ sử, văn hóa, khoa học, nghệ thuật, loài kiến trúc,.... Đây là vị trí gắn bó quan trọng với đời sống cộng đồng trong ngơi nghỉ văn hóa, tín ngưỡng, biểu thị đạo lý uống nước lưu giữ nguồn, từ hào dân tộc, sự nắm kết cộng đồng… của cư dân Hạ Lôi. Di tích lịch sử đã được Thủ tướng chính phủ đã quyết định xếp hạng di tích lịch sử quốc gia quan trọng đặc biệt (Quyết định số 2383/QĐ -TTg, ngày 09 mon 12 năm 2013).