(PLVN) -Ngay từ lúc còn nhỏ, Nguyễn Hiền sẽ là cậu bé nhỏ thông minh, hiếu học lại có thiên bẩm về chữ nghĩa nên những khi đỗ Trạng Nguyên, ông bắt đầu chỉ 13 tuổi. Chỉ nhớ tiếc rằng, ông sớm đoản mệnh, giả dụ không kĩ năng đó hoàn toàn có thể giúp quốc gia nhiều hơn nữa...

Bạn đang xem: Ai là trạng nguyên trẻ nhất lịch sử việt nam


Vị Tân khoa con trẻ tuổi

Nguyễn hiền khô quê sinh sống Dương A, thị xã Thượng Nguyên, lấp Thiên ngôi trường sau thay đổi là trấn Sơn nam giới Hạ (nay thị xã Nam Trực, tỉnh nam Định). Thuở nhỏ, ông học tập thông viết thạo, được mọi người quý mến. Tương truyền, khi lên 10 tuổi, mái ấm gia đình cho ông đi học thầy chùa. Thầy chùa new viết được 10 trang giấy, hiền lành liền gọi được ngay như bạn đã từng đi học rồi.

Năm 11 tuổi, nhiều người biết đến Hiền vẫn lừng lẫy ở gớm đô cùng được mệnh danh là thần đồng. Bấy giờ đồng hồ có tín đồ họ Đặng từ thấy tôi đã đọc hết các sách, nghe nhiều người biết đến Hiền ao ước đến thử tài văn bút, liền tìm về nhà Hiền cùng lấy nhan đề theo bài xích phú "Phượng hoàng sào a, kì lân du úc". Khách ra hạn số câu cùng mỗi câu đều có tiếng chỉ về một loài thay thú.

Hiền ứng khầu đáp tức thì rằng: "Phi long kiên chiểu/Mã bất xuất hà /Ý bỉ Hữu Hùng chi thế/ Ấp vu Duyên Lộc đưa ra a". Nghĩa là: "Rồng không phai lên địa điểm ao, hồ/Ngựa ko từ sông phi ra/ Đẹp cố kỉnh đời gồm họ Hữu Hùng/Làm nhà ở nơi Duyên Lộc.

Người họ Đặng rất là thán phục và tấm tắc khen “Thiên tài! Thiên tài!”. Năm ấy, thánh thiện thi mùi hương đỗ đầu (Giải nguyên). Vào khoảng thời gian Thiên ứng chính Bình đồ vật 16 (âm định kỳ năm Tân Mùi), vua è cổ Thái Tông trọng dụng hiền khô tài, chiêu đãi kẻ sĩ. Vua cho mở khoa thi lớn. Nguyễn Hiền mới mười cha tuổi về tởm ứng thí và mau lẹ được rước đỗ trạng nguyên. Khóa thi này, kế bên Nguyễn hiền khô đỗ Trạng Nguyên còn có 2 bạn khác đỗ cao và cũng cùng bao gồm một điểm chung. Đó là họ phần đa còn hết sức trẻ tuổi.


*
Đền thờ Trạng Nguyên Nguyễn hiền đức tại nam giới Định

Người đỗ thứ hai đó là Lê Văn Hưu, Bảng Nhãn 18 tuổi cùng Đặng Ma La, Thám Hoa 14 tuổi. Bọn họ ít chạm mặt nhiều tài liệu viết về Thám Hoa Đặng Ma La tuy vậy tên tuổi của vị lương y lỗi lạc Lê Văn Hưu được không hề ít sử sách ghi lại. Sau này, Lê Văn Hưu có thời gian ra có tác dụng quan nhưng chủ yếu thời hạn ông giành riêng cho nghề thuốc.

Về Trạng nguyên Nguyễn Hiền, tuy còn nhỏ tuổi tuy nhiên phong thái từ nhiên, đĩnh đạc, đối ứng trôi chảy. Vô cùng ngạc nhiên, Vua trằn Thái Tông mới tò mò hỏi vị Tân khoa: "Trạng nguyên học tập ở đâu?". Trạng hiền quỳ tâu: "Thần xin tâu bệ hạ, thần chỉ học tập thần...và thỉnh thoảng có hỏi sư ông ở chùa làng thêm đôi tía chữ.

Vua thấy Trạng thánh thiện nói năng quê kịch mà còn có vẻ kiêu căng không được ưng ý nên truyền phán buộc Trạng trở về học lễ nghĩa thêm. Trạng Hiền chính vì thế chưa được ban áo mão. Trạng hiền khô về quê, ngày ngày gọi sách tuy nhiên vẫn ham đùa bời, thường dịp rỗi rãi vẫn cùng con nít cùng lứa chơi khăng, thả diều.

Đại Việt sử ký kết toàn thư cũng ghi chép lại sự kiện này. "Năm chính Bình lắp thêm 16, Vua è cổ Thái Tông ngự làm việc sân đình, chạm mặt các vị tân khoa đỗ cao trong kỳ thi. Thấy hiền tuy còn nhỏ tuổi tuổi, chưa rõ phương pháp lễ nghĩa bắt buộc chưa ban mũ áo, chỉ cho những người hộ tống về quê để học thêm phép tắc".

Câu chuyện tiếp sứ Tàu

Một lần, sứ bên Nguyên lịch sự nước ta. Cho là Đại Việt không có người tài, lại trầm trồ mình hiểu biết hơn bạn nên ko coi ai ra gì. Y đưa ra một bé ốc xoắn nhờ xâu qua ruột nó một tua chỉ mảnh. Viên sứ ngênh ngang mang đến biết: "Được như vậy, ta mới chịu vào thành".

Biết rõ viên sứ muốn thử tài quân dân Đại Việt, Vua trần Thái Tông bèn truyền cho các quan tìm cách xâu thử cơ mà vị nào thì cũng loay hoay và đành lè lưỡi, lắc đầu. Chợt có tín đồ mách Vua hỏi demo Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Vua sực lưu giữ bèn mau lẹ cử tín đồ đi hỏi Trạng.

Viên quan lại được giao việc về thôn Dương A gặp ngay một là trẻ em chăn trâu nghịch khu đất đầu làng. Thấy trong những số ấy có một cậu nhỏ nhắn mặt mũi khôi ngô đã bày mang đến lũ bạn đắp một nhỏ voi bằng đất nhưng mà tứ chỉ lẫn tai, vòi... Hoàn toàn có thể ngoe nguấy cử động được, sứ giả đồ gia dụng chừng sẽ là Trạng nhân từ bèn buông một vế đối thăm dò coi đúng có phải là Trạng Nguyên không. Thực ra, vị quan tiền này nghe nổi tiếng của Trạng nguyên Nguyễn Hiền vẫn lâu mà lại chưa gặp mặt, ông mượn thời điểm này chú ý thấy tai nghe.

Xem thêm: Anh, Chị Hãy Trình Bày Bối Cảnh Lịch Sử Hình Thành Tư Tưởng Hồ Chí Minh ?


*
Truyện tranh giai thoại về Trạng nguyên Nguyễn Hiền.

Vị quan tiền ra vế đối: "Tự là chữ, chứa giằng đầu, tử là con, bé ai nhỏ ấy?". Cậu nhỏ bé nghe được, không ngước phương diện lên, cũng thong dong buông một câu: "Vu là chưng, trườn ngang lưng, đinh là đứa, đứa như thế nào đứa này".

Về câu đối của viên quan lại nọ, ý kiến của ông này xuất một vế đối theo lối chiết tự chữ Hán. Chữ tự bao gồm hai bộ phận trên như mẫu giằng xay, dưới là chữ tử. Để nguyên tự tức là chữ, vứt giằng trên còn lại chữ tử nghĩa là nhỏ và gắn luôn với vế nôm tiếp kia thành một thắc mắc nửa chữ nửa nôm. Câu hỏi cũng bao gồm sắc thái của fan trên hỏi kẻ dưới.

Thấy đối thủ ra vế đối như vậy, Trạng hiền cũng đối lại bằng cách chiết tự kết hợp với 1 phần nôm, chữ vu là chưng bao gồm hai đường nét ngang với một đường nét móc, quăng quật nét ngang ở bên dưới thành chữ đinh tức là đứa, đi cùng với với như thế nào đứa này là 1 vế đối ý cực kỳ chỉnh và bao gồm phần xấc xược. Thừa nhận câu đối lại, viên quan không còn tỏ ra giận dữ mà trái lại, rất vui mừng vì thực sự đây chính là Trạng Nguyên Nguyễn Hiền.

Ông ta bèn xuống ngựa truyền lại ý vua vời Trạng về kinh. Nhưng Trạng thánh thiện không chịu, viện lẽ rằng, trước vua đến trạng hèn lễ buộc về, nhưng lại lần này vua mang đến vời Trạng lên lại cũng không giữ đúng lễ. Viên quan chần chờ làm nỗ lực nào, đề nghị trần tình nguồn cơn chuyện sứ giả nước ngoài đưa câu đố mà không ai giải được. Trạng hiền đức nghe biết chỉ cười, quay trở lại với đám trẻ chăn trâu. đợi chờ cho viên quan lên ngựa đi một đoạn, ông bắt đầu xui đám trẻ thuộc hát:

Tích tịch tang, tích kế hoạch tang!/ Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng/ mặt thì đem giấy mà bưng/ mặt thì bôi mỡ loài kiến mừng con kiến sang/ Tích tịch tang, tích kế hoạch tang!

Viên quan tiền nghe nhẩm thuộc lời ấy, biết Trạng vẫn chỉ biện pháp giải đó, náo nức ra về. Ngay sau khi đối đáp được sứ thần Trung Hoa, Vua nai lưng Thái Tông chỉ định cho quân lính ao ước mũ mão Trạng Nguyên về tận quê của Nguyễn nhân hậu mời ông ra giúp nước.

Về cho triều đình, sứ thần bên Nguyên Đô Sử vẫn tồn tại ở lại đây. Thấy vị Trạng Nguyên Đại Việt còn ít tuổi, tỏ rõ sự coi thường. Hắn ta ra vế đố: Lưỡng Nhật bình đầu Nhật/ Tứ đánh điên đảo Sơn; Nhị vương vãi tranh tuyệt nhất quốc/ Tứ khẩu tung hoành gian.

Hiền đứng mà vấn đáp ngay rằng: "Đó là chữ điền vậy". Sứ Bắc thán phục, hiền khô liền được vua trao mang đến chức Công bộ Thượng thư. Cùng ít thọ sau triều đình phương Bắc lại gởi thông điệp cùng với 2 chữ "Thanh thủy". Vua chưa hiều thông điệp muốn nói gì. Hiền phân tích và lý giải ngay rằng: "Tháng 12 xuất quân". Thời bấy tiếng Bắc triều mong mỏi cầu viện biên giới, lợi dụng các hào trưởng địa phương để dễ bề đối phó Vua tôi đơn vị Trần. Nghe vậy, Vua trần Thái Tông bèn cử binh hùng tướng tốt dẹp bè bạn tay sai. Hồi tháng 12, giặc Nguyên lui bởi kế hoạch ko thành.

Những năm làm cho quan vào triều, Nguyễn Hiền có khá nhiều kế sách hay nhằm phò vua góp nước. Năm Ất Hợi, việt nam lại bị giặc Chiêm Thành xâm lược, công ty vua cực kỳ lo bèn giao đến trạng nguyên Nguyễn Hiền đánh giặc duy trì nước.

Chỉ không nhiều lâu sau, quân giặc thất bại, Trạng thánh thiện thu quân về Vũ Minh sơn mở tiệc khao quân cùng tâu lên vua. Công ty vua vô cùng phấn kích và phong mang đến ông Trạng chức "Đệ tuyệt nhất hiển quý quan". Về nông nghiệp, ông mang lại đắp đê quai phân phát sông Hồng, phát triển sản xuất mùa màng chiến hạ lợi. Về quân sự, ông cho mở sở hữu võ con đường để rèn quân luyện sĩ.

Ngày 14 mon 8 năm Bính Tý, Trạng nguyên Nguyễn nhân từ lâm bệnh nguy kịch và qua đời, lâu 21 tuổi. Bên vua thương nuối tiếc truy phong ông là "Đại vương vãi thành hoàng" cùng tôn làm cho thần sống 32 nơi, trong những số đó có đình Lại Đà sống xã Đông Hội - huyện Đông Anh, Hà Nội.

Hiện nay, tại đền thờ Trạng Nguyên Nguyễn hiền khô ở quê nhà ông, buôn bản Dương A (Nam Thắng, nam giới Trực, phái mạnh Định) còn giữ được rất nhiều bài vị, dung nhan phong, câu đối, đại tự, quan trọng đặc biệt bảo tồn được cuốn Ngọc phả nói về sự nghiệp của ông, trong các số đó có câu mệnh danh tài năng của Nguyễn hiền hậu như sau:

"Thập nhị tuế khôi khai lưỡng quốc, Vạn niên thiên tuế lập tam tài". Trợ thì dịch là: "Mười hai tuổi khai khoa nhị nước, nghìn năm ghi mãi chữ tam tài". Yêu thích và cảm phục kĩ năng của ông, thị xã Thượng Hiền thay tên thành thị xã Thượng Nguyên nhằm tránh phạm húy tên ông.